Energiewet · Energiebesluit · Energieregeling · EU-recht
Wie doet wat op de Nederlandse elektriciteitsmarkt?
De wettelijke taken van transmissiesysteembeheerders (TSB’s), distributiesysteembeheerders, leveranciers en balanceringsverantwoordelijken (BRP’s). Met uitklapbare toelichtingen en links naar officiële wet- en regelgeving.
Klik op een artikel om een korte toelichting en een link naar de officiële wettekst te openen. Wet Energiewet, Besluit Energiebesluit (AMvB), MR Energieregeling, EU Europese regelgeving, Code ACM-codes. De toelichtingen zijn statisch: de pagina haalt geen wetswijzigingen of wetteksten automatisch op.
Stroom loopt door het net. Geld, contracten en gegevens lopen via de markt. De overheid wijst aan, vergunt en houdt toezicht. De nummers verwijzen naar de stromen onder het schema.
Begrippen met directe verwijzing naar artikel 1.1 van de geldende Energiewet. Klik op een begrip voor de link naar de exacte juridische definitie bij de officiële bron.
Voor Nederlandse wetgeving verwijst elke kaart naar de op dat moment geldende geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl. Bij wijzigingen of toekomstig recht is de vermelde controledatum géén garantie voor actualiteit op latere data.
De bestaande Energiewet (art. 2.30) vereist in 2026 nog dat deelnemers energiedelen via een leverancier die dit aanbiedt. Richtlijn (EU) 2019/944, artikel 15 bis (toegevoegd door Richtlijn 2024/1711), stelt een ruimer recht op energiedelen voorop; de implementatie daarvan is op 9 november 2026 nog in behandeling. Artikel 21, lid 4, van RED II bevat daarnaast een specifiek recht voor gezamenlijk zelfverbruik in hetzelfde gebouw, ook in appartementsgebouwen. Verwar deze EU-rechten niet met reeds operationele Nederlandse allocatie- en contractprocessen.
Samenvattingen en het eigen ketenschema zijn redactioneel. De uitklapbare toelichtingen zijn niet de volledige Nederlandse wettekst. Raadpleeg voor de exacte juridische formulering altijd de gelinkte officiële bron.
Dit is het leveranciersmodel voor kleine aansluitingen. De afnemer heeft ook een aansluit- en transportovereenkomst met de netbeheerder, maar de leverancier faciliteert die (art. 2.28) en stuurt klachten over het net door (art. 2.29). De meetgegevens komen van de regionale netbeheerder (art. 3.57) of, bij een meter zonder communicatie, van de leverancier zelf (art. 2.54).
De BRP meldt de TSB per kwartier zijn verwachte invoeding, afname en handel.
EB GL 17 · Ew 1.1 ‘elektriciteitsprogramma’De BRP handelt intraday en past zijn programma’s aan tot de gate-sluitingstijd.
EB GL 17 lid 3 en 4De TSB zet balanceringsenergie in van aanbieders van balanceringsdiensten (BSP’s).
Ew 3.49 · Vo 6Regionale netbeheerders leveren de gealloceerde meetdata. De TSB berekent per kwartier de afwijking van het programma en rekent af tegen de onbalansprijs.
Ew 3.49 lid 2 · EB GL 52–55Rekenvoorbeeld. Een BRP met alleen afname in zijn portfolio heeft voor elk kwartier van één uur 10 MWh geprogrammeerd. De gemeten afname wijkt af.
Neemt het portfolio meer af dan geprogrammeerd, dan heeft de BRP een tekort. Neemt het minder af, dan heeft hij een overschot. De TSB verrekent elke afwijking per kwartier tegen de onbalansprijs van dat kwartier.
De cijfers zijn een voorbeeld.